Oostenrijkse cultuur tradities zijn diep verweven met het dagelijks leven. Wie een vakantie in Oostenrijk plant of gewoon meer wil weten over dit Alpenland, ontdekt al snel dat tradities hier geen museum zijn. Ze leven. Op straat, op de markt, in de bergen en aan tafel. Oostenrijk is een land waar mensen met trots vasthouden aan wat van vroeger is, maar tegelijk ook gewoon van het leven genieten.
Volksfeesten en seizoenstradities die iedereen meeviert
Elk seizoen brengt in Oostenrijk zijn eigen feesten mee. Een van de bekendste is de Almabtrieb, ook wel het veedrijven genoemd. Aan het einde van de zomer worden de koeien en geiten van de bergweiden naar de dorpen beneden gebracht. De dieren zijn versierd met bloemen en klokken, en dorpelingen staan langs de weg om te kijken en te vieren. Dit is geen toeristische show, maar een echte jaarlijkse traditie die al eeuwen bestaat. In de winter is het Krampusfeest een bijzonder schouwspel. Op 5 december loopt de Krampus, een angstaanjagend wezen, door de straten om stoute kinderen te waarschuwen. De dag erna brengt Sinterklaas cadeautjes voor de brave kinderen. Verder zijn de Paasvuren een vaste gewoonte in veel dorpen. Op de avond voor Pasen worden grote vuren aangestoken op de heuvels. Dit symboliseert het einde van de winter en het begin van de lente. Het narcissenfeest in het Salzkammergut, waarbij duizenden narcissen worden geoogst en verwerkt in grote versieringen, is ook een aanrader voor wie de lokale tradities wil meemaken.
Dirndl, lederhosen en de trots op volkskledij
In veel landen is traditionele kleding iets voor musea of carnaval. In Oostenrijk is dat anders. Vooral in Tirol, Stiermarken en andere deelstaten draagt een groot deel van de bevolking met regelmaat een dirndl of lederhosen. Vrouwen dragen een dirndl, een jurk met een strak lijfje, een wijde rok en een schort. Mannen dragen lederhosen, korte of kniehoge broeken van leer met bijpassende bretels. Deze kledingstukken worden niet alleen gedragen bij feesten of op de kermis, maar ook bij huwelijken, kerkdiensten of gewone uitstapjes. Er zijn winkels in bijna elke stad waar je ze kunt kopen, en de kwaliteit loopt sterk uiteen. Een goed handgemaakt dirndl of een echte lederhose is een serieuze investering, maar wordt ook jarenlang gedragen. De band met deze kledij is voor veel Oostenrijkers een vorm van identiteit en trots.
Muziek als onderdeel van het Oostenrijkse leven
Muziek speelt een grote rol in de Oostenrijkse samenleving. Het land bracht wereldberoemde componisten voort zoals Mozart, Schubert en Strauss. Die erfenis is nog steeds voelbaar. Wenen heeft een van de meest gerenommeerde operahuizen ter wereld en klassieke muziek is er geen elitegebeuren maar een breed toegankelijk onderdeel van het stadsleven. In de dorpen klinkt het echter anders, maar niet minder levendig. Volksmuziek met accordeon, tuba en trompet is een vast onderdeel van dorpsfeesten en kermissen. Groepen in traditionele kledij spelen buiten op pleinen of in kroegen. Jodelen is een bijzondere vorm van zang die van oorsprong diende als communicatiemiddel tussen herders in de bergen. Tegenwoordig is het een kunstvorm die nog steeds wordt beoefend en gedoceerd. Muziek verbindt generaties en regio in Oostenrijk op een manier die opvalt voor buitenlandse bezoekers.
Eten en drinken als culturele belevenis
De Oostenrijkse keuken is stevig, smaakvol en nauw verbonden met de seizoenen en de regio. Het bekendste gerecht is de Wiener Schnitzel, een dun geklopt stuk kalfsvlees dat gepaneerd en gebakken wordt. Samen met een portie aardappelsalade of bratkartoffeln is dit een klassiek Oostenrijks bord. Tafelspitz, een gestoofd stuk rundvlees, is een ander traditioneel gerecht dat je in veel restaurants vindt. Voor wie van zoet houdt, is Oostenrijk een ware ontdekking. De Apfelstrudel, een knapperig gebakje met appelvulling, en de Sachertorte, een rijke chocoladetaart uit Wenen, zijn wereldwijd bekend. Koffie drinken is in Oostenrijk meer dan een gewoonte, het is een ritueel. In de Weense koffiehuis cultuur, erkend als immaterieel erfgoed, zit men soms uren aan één kop koffie met een glas water erbij. Schnaps, een sterke drank van fruit of kruiden, hoort ook bij de traditie. Na een wandeling of een maaltijd wordt er vaak een klein glaasje geschonken als afsluiter.
Veelgestelde vragen
Wat is de Almabtrieb precies?
De Almabtrieb is een jaarlijks terugkerende gebeurtenis in de Alpen waarbij vee dat de zomer op bergweiden heeft doorgebracht, aan het einde van het seizoen naar de dorpen beneden wordt teruggebracht. De dieren worden versierd met bloemen en klokken. Het is een feestelijke dag voor het hele dorp.
Hoe belangrijk is de Weense koffiehuis cultuur?
De Weense koffiehuis cultuur is door UNESCO erkend als immaterieel cultureel erfgoed. Een Weens koffiehuis is een plek waar mensen niet alleen koffie drinken, maar ook lezen, werken of urenlang praten. Het glas water bij de koffie is een vaste gewoonte die al eeuwen bestaat.
Draagt iedereen in Oostenrijk traditionele kledij?
Niet iedereen draagt dagelijks een dirndl of lederhosen, maar bij feesten, kermissen, huwelijken en religieuze vieringen is traditionele kledij in veel regio’s heel gewoon. Vooral in Tirol en Stiermarken is de band met volkskledij sterk. Het gaat verder dan een kostuum, voor velen is het een teken van regionale trots.
Wanneer vindt het Krampusfeest plaats?
Het Krampusfeest vindt plaats op 5 december. Op die avond trekken mensen verkleed als de Krampus, een duivels figuur uit de volkstraditie, door de straten. De volgende dag, op 6 december, viert Oostenrijk Sinterklaas. De twee figuren horen in de Oostenrijkse traditie bij elkaar.