Ricotta lactosevrij: bestaat het en wat zijn je opties?

Leestijd: 3 minuten

Gewone ricotta is niet lactosevrij: het bevat van nature lactose, omdat het gemaakt wordt van weimelk. Maar er zijn wel degelijk lactosevrije varianten beschikbaar, zowel op basis van koemelk als volledig plantaardig. Of je nou een lactose-intolerantie hebt of simpelweg liever lactosevrij eet, je hebt tegenwoordig meer keuze dan vroeger.

Hoeveel lactose zit er in gewone ricotta?

Ricotta wordt traditioneel gemaakt van de wei die overblijft bij de productie van andere kaassoorten. Wei bevat relatief veel lactose, meer dan veel andere zuivelproducten. In gewone ricotta zit gemiddeld zo’n 3 tot 4 gram lactose per 100 gram. Dat is vergelijkbaar met volle melk. Voor mensen met een lichte lactose-intolerantie kan dat al klachten geven, zeker als je ricotta in grotere hoeveelheden gebruikt, bijvoorbeeld in lasagne of een cheesecake.

Ricotta lactosevrij op basis van koemelk

Sommige zuivelproducenten brengen een lactosevrije ricotta op de markt die op dezelfde manier is gemaakt als de gewone variant, maar waarbij het lactose-enzym (lactase) is toegevoegd. Dat enzym breekt de lactose af in twee eenvoudigere suikers: glucose en galactose. Het resultaat smaakt iets zoeter dan gewone ricotta, omdat die suikers zoeter zijn dan lactose. De textuur en het vetgehalte zijn verder gelijk aan het origineel.

In Nederland is lactosevrije ricotta op basis van koemelk niet altijd gemakkelijk te vinden in de supermarkt. Supermarkten als Albert Heijn bieden een breed assortiment lactosevrije zuivelproducten aan, maar de beschikbaarheid van lactosevrije ricotta wisselt per winkel en per seizoen. Het loont om ook te kijken bij Italiaanse delicatessenwinkels of online speciaalzaken die importproducten verkopen.

Plantaardige alternatieven voor lactosevrije ricotta

Een andere optie is plantaardige ricotta. Die is van nature lactosevrij, omdat er helemaal geen koemelk aan te pas komt. De meest voorkomende varianten zijn gemaakt van amandelen, cashewnoten of soja. Sommige merken, zoals Dreamfarm (verkrijgbaar via Albert Heijn), richten zich specifiek op dit segment.

De smaak en textuur wijken wel af van echte ricotta. Plantaardige varianten zijn vaak wat vetter of juist wateriger, en missen de lichte zurigheid van zuivelricotta. In warme gerechten zoals lasagne of gevulde pasta valt het verschil minder op dan in koude bereidingen zoals desserts of dips. Het is een kwestie van uitproberen welke variant het beste bij jouw recept past.

Zelf lactosevrije ricotta maken

Je kunt ook thuis een simpele lactosevrije ricotta maken met lactosevrije volle melk. Dit werkt als volgt:

• Verwarm 1 liter lactosevrije volle melk tot net onder het kookpunt (ongeveer 85 graden).
• Voeg 3 eetlepels citroensap of witte wijnazijn toe en roer kort door.
• Laat 5 minuten staan totdat de melk scheidt in wrongel en wei.
• Giet door een fijne zeef of kaasdoek en laat 20 tot 30 minuten uitlekken.
• Breng op smaak met een snufje zout.

Het resultaat is een frisse, romige ricotta zonder lactose. De smaak is nagenoeg identiek aan die van gewone ricotta. Uit 1 liter melk haal je ongeveer 200 tot 250 gram ricotta. Let op: gebruik écht lactosevrije melk en geen plantaardige drank, want die scheidt anders of helemaal niet.

Wanneer is lactosevrije ricotta niet nodig?

Niet iedereen met een lactose-intolerantie hoeft ricotta volledig te vermijden. Veel mensen verdragen kleine hoeveelheden lactose prima, zeker in combinatie met andere voedingsmiddelen. Een portie van 50 gram gewone ricotta bevat maar 1,5 tot 2 gram lactose, wat voor veel mensen geen problemen geeft. Heb je een milde intolerantie, dan is het de moeite waard om te testen hoeveel je kunt verdragen voordat je direct overstapt op de duurdere lactosevrije variant.

Heb je wel een strikte behoefte aan lactosevrije ricotta, dan zijn de zelfgemaakte variant met lactosevrije melk of een goede plantaardige versie de meest betrouwbare keuzes. De zelfgemaakte optie is bovendien goedkoper en geeft je volledige controle over de ingrediënten.